FOTO podróże BPE

Medyna w Marrakeszu założona w XI wieku, została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO i do dziś zachowała średniowieczny układ urbanistyczny. Co ciekawe, medyna w Marrakeszu jest drugą co do wielkości historyczną medyną na świecie, ustępując jedynie medynie w Fezie.

Medyna w Marrakeszu to miejsce, w którym czas zdaje się płynąć innym rytmem. Labirynt wąskich uliczek, intensywne zapachy przypraw, niesamowita oferta sprzedawców i dźwięki muezinów tworzą niezwykłą mozaikę doznań, jakiej nie da się porównać z żadnym innym miastem na świecie. To właśnie tutaj bije historyczne serce Marrakeszu, miasta nazywanego „Czerwoną Perłą Maroka”. Co ciekawe, w obrębie jej murów znajduje się ponad 20 tysięcy uliczek, z których wiele nie ma nazw, a odnalezienie drogi bez mapy lub lokalnego przewodnika bywa prawdziwym wyzwaniem. To jednak część jej uroku. Zagubienie się w medynie często prowadzi do odkrycia ukrytych riadów, warsztatów rzemieślniczych czy niewielkich kawiarni, do których rzadko trafiają turyści.

W tym artykule zabiorę Was w głąb medyny w Marrakeszu, pokazując jej najważniejsze miejsca, praktyczne wskazówki dla odwiedzających oraz historie, które kryją się za murami jednego z najbardziej fascynujących miast Afryki Północnej. Nam udało się zobaczyć większość medyny, ponieważ spędziliśmy w niej ponad 5 dni, zaglądając niemal w każdy zaułek.

---

GRANICE MEDYNY W MARRAKESZU

---

---

MURY STAREGO MIASTA

---

Charakterystyczne, ceglastoczerwone mury medyny w Marrakeszu to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli miasta. Zostały wzniesione w XII wieku, za panowania dynastii Almorawidów i Almohadów, i do dziś niemal w całości otaczają historyczne centrum. Ich łączna długość wynosi około 19 kilometrów, co czyni je jednymi z najlepiej zachowanych murów obronnych w Afryce Północnej. Mury zbudowano z lokalnej gliny zmieszanej z wapnem, materiału zwanego pisé. Dzięki niemu doskonale wtapiają się w krajobraz i zmieniają kolor w zależności od pory dnia: od jasnoróżowego o poranku po głęboką czerwień o zachodzie słońca. To właśnie od tego odcienia Marrakesz zyskał przydomek „Czerwonego Miasta”.

Do medyny prowadzi kilkanaście monumentalnych bram (bab), z których każda ma swoją historię i znaczenie. Bab Agnaou, uznawana za najpiękniejszą, była niegdyś reprezentacyjnym wejściem dla władców i gości królewskich. Bab el-Khemis pełniła funkcję bramy targowej, a Bab Doukkala była ważnym punktem komunikacyjnym dla karawan przybywających z północy. Ciekawostką jest fakt, że wiele bram zaprojektowano w formie zakrętów i korytarz, a miało to spowalniać potencjalnych najeźdźców.

Dziś mury nie pełnią już funkcji obronnych, ale nadal wyznaczają wyraźną granicę między chaotycznym, tętniącym życiem światem medyny a nowoczesnymi dzielnicami Marrakeszu. Spacer wzdłuż murów, szczególnie o zachodzie słońca, to doskonały sposób, by poczuć skalę i potęgę dawnego miasta oraz zrozumieć, jak ważną rolę medyna odgrywała w historii regionu.

---

BRAMY WEWNĘTRZNE

---

Choć największą uwagę przyciągają monumentalne bramy prowadzące do medyny, bramy wewnętrzne również odgrywały ważną rolę w jej funkcjonowaniu. Przede wszystkim wyznaczały granice między dzielnicami, sukiem oraz strefami religijnymi i mieszkalnymi. Dzięki temu ogromna medyna mogła działać jak dobrze zorganizowane, samodzielne miasto. Co więcej, bramy te często zamykano na noc, co zwiększało bezpieczeństwo i pozwalało kontrolować ruch po zmroku. Przejście przez nie oznaczało zmianę przestrzeni, z tętniącego życiem bazaru do cichej części mieszkalnej. Do dziś widoczne są masywne drewniane wrota oraz ślady dawnych zamknięć.

Choć skromniejsze od zewnętrznych bab, bramy wewnętrzne często zdobią łuki podkowiaste i geometryczne ornamenty. Ciekawostką jest fakt, że część z nich była związana z konkretnymi cechami rzemieślniczymi, np. garbarzami czy farbiarzami. Dziś łatwo je przeoczyć w labiryncie uliczek, jednak warto zwolnić krok. To właśnie one przypominają, że medyna była przestrzenią przemyślaną i logicznie zaplanowaną, a nie chaotyczną.

---

DRZWI W MEDYNIE

---

Jak jesteśmy przy bramach, warto wspomnieć także o drzwiach wejściowych do budynków, które są jednym z najbardziej charakterystycznych elementów medyny w Marrakeszu. Z zewnątrz domy i riady często wyglądają skromnie, a ich fasady są niemal pozbawione okien. To właśnie drzwi stanowią główny element dekoracyjny i wizytówkę mieszkańców. Tradycyjne marokańskie drzwi wykonane są z grubego drewna i bogato zdobione rzeźbieniami, metalowymi okuciami oraz geometrycznymi wzorami. Często malowane są na intensywne kolory: niebieski, zielony lub brązowy i posiadają dwie kołatki o różnych kształtach. Ciekawostką jest fakt, że każda z nich wydaje inny dźwięk, informując domowników, czy u drzwi stoi kobieta, czy mężczyzna.

Drzwi w medynie pełnią nie tylko funkcję praktyczną, ale również symboliczną. Podkreślają ideę prywatności, tak ważną w tradycyjnej architekturze islamskiej, oraz oddzielają gwarne ulice od spokojnego życia toczącego się wewnątrz domów. Spacerując po medynie, warto zwolnić krok i zwrócić na nie uwagę. To właśnie w tych detalach kryje się autentyczny charakter Marrakeszu.

---

PLAC DŻAMAA AL-FINA

---

Jemaa el-Fnaa to najsłynniejszy plac Marrakeszu i jednocześnie pulsujące serce medyny. Od wieków stanowi centrum życia społecznego, handlowego i kulturalnego miasta. W ciągu dnia plac wypełniają sprzedawcy soków, handlarze pamiątek i zaklinacze węży, natomiast wieczorem zamienia się w ogromną, otwartą scenę pełną dźwięków, zapachów i świateł. Co ważne, Jemaa el-Fnaa został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO jako wyjątkowy przykład żywej tradycji. Spotkać tu można bajarzy opowiadających historie przekazywane z pokolenia na pokolenie, muzyków gnawa, akrobatów oraz wróżbitów. Ciekawostką jest fakt, że nazwa placu oznacza „zgromadzenie zmarłych”. Dawniej było to bowiem miejsce publicznych egzekucji.

Na nas plac nie zrobił pozytywnego wrażenia. Wielki betonowy plac na którym nie da się schować przed palącym słońcem. W większości pusty, częściowo zastawiony jakimś płotem, przypuszczalnie z powodu remontu.

---

MEDYNA W MARRAKESZU – SUKI

---

Suki w medynie Marrakeszu to jeden z najbardziej kolorowych i charakterystycznych elementów starego miasta. To właśnie w gęstej sieci częściowo zadaszonych uliczek od setek lat toczy się codzienne życie mieszkańców. Każdy suk ma swoją specjalizację – od przypraw i ziół, przez ceramikę, lampy i wyroby ze skóry, po tkaniny, biżuterię i tradycyjne stroje. Co ważne, układ suków nie jest przypadkowy. Rzemieślnicy należący do tych samych cechów pracowali w jednej części medyny, dzięki czemu handel był uporządkowany. Do dziś widać wyraźne różnice między strefami, zarówno pod względem asortymentu, jak i atmosfery. Suki to nie tylko miejsce zakupów, ale także przestrzeń spotkań i negocjacji. Targowanie się jest naturalnym elementem lokalnej kultury i formą rozmowy. Spacer po sukach pozwala lepiej zrozumieć codzienność medyny oraz jej rzemieślnicze dziedzictwo, które mimo popularności wśród turystów zachowało autentyczny charakter.

W osobnym artykule > MARRAKESZ – INFORMATOR PRAKTYCZNY > pokażę i szczegółowo opiszę, co dokładnie można kupić na sukach w Marrakeszu. Od lokalnych produktów i rękodzieła po pamiątki, na które warto zwrócić uwagę, oraz te, których lepiej unikać. Dzięki temu łatwiej zaplanujesz zakupy i poruszanie się po jednym z najbardziej fascynujących targów na świecie.

---

MEDYNA W MARRAKESZU – ULICE

---

Ulice medyny w Marrakeszu tworzą gęsty, wielopoziomowy labirynt, który dla wielu odwiedzających jest jednym z najbardziej fascynujących, ale i najbardziej szokujących elementów starego miasta. Wąskie alejki, często szerokie zaledwie na kilka kroków, powstały jeszcze w średniowieczu i do dziś zachowały swój pierwotny układ. Co istotne, brak klasycznego planu ulic nie jest przypadkiem. Miał on chronić mieszkańców przed upałem, wiatrem oraz nieproszonymi gośćmi.

Spacerując po medynie, łatwo zauważyć, że ulice zmieniają się wraz z funkcją danej części miasta. W pobliżu suków są głośne, zatłoczone i pełne zapachów przypraw, natomiast kilka kroków dalej przechodzą w ciche zaułki prowadzące do riadów i domów mieszkalnych. To kontrasty, które najlepiej oddają rytm życia medyny. Ciekawostką jest też fakt, że wiele ulic nie ma nazw ani oznaczeń, a orientacja opiera się na punktach charakterystycznych, takich jak meczety, fontanny czy bramy wewnętrzne.

---

TRANSPORT I KOMUNIKACJA W MEDYNIE

---

Poruszanie się po medynie w Marrakeszu to wyjątkowe, ale też i czasem męczące doświadczenie. Wąskie uliczki i labirynt zaułków wymagają od odwiedzających nieco orientacji i cierpliwości. Samochody jeżdżą tylko po kilku szerszych uliczkach, w pozostałych się po prostu nie mieszczą, dlatego głównym środkiem transportu są piesi, skutery, rowery, a także tradycyjne osły i wózki transportowe używane do przewozu towarów. Najgorsze są skutery i motory. Trzeba na nie uważać zawsze i wszędzie, a do tego generują hałas w bardzo akustycznej medynie do późnych godzin nocnych.

Przy głównym placu stoją kolorowe bryczki konne przygotowane specjalnie pod turystów.

---

WARSZTATY

---

Medyna w Marrakeszu to nie tylko ulice i suki, ale także serce tradycyjnego rzemiosła. W wąskich uliczkach działają setki warsztatów, w których rzemieślnicy od pokoleń tworzą wyroby zgodnie z dawnymi technikami – od garbarzy, kowali, tkaczy dywanów, garncarzy, rzeźbiarzy i farbiarzy, po warsztaty samochodowe i rowerowe, które pokazują współczesną stronę życia medyny. Wizyta w warsztacie pozwala zobaczyć proces produkcji i poznać lokalne tradycje. Wiele z nich funkcjonuje w tym samym miejscu od setek lat, a bliskość suk ułatwiała sprzedaż produktów. Spacerując po medynie, warto zwrócić uwagę nie tylko na kolorowe stoiska, ale także na ukryte warsztaty, które są niemymi świadkami rzemieślniczego dziedzictwa Marrakeszu.

---

ZABYTKI MEDYNY

---

Większość zabytków i muzeów medyny opisałam w osobnym przewodniku > ZWIEDZANIE MARRAKESZU : MUZEA, PAŁACE I NEKROPOLIE >. Te opisane w tym przewodniku to :

• MEDRESA BEN YOUSSEF – SZKOŁA KORANICZNA
• MUZEUM MARRAKESZU
• PAŁAC BAHIA
• PAŁAC EL BADI
• SECRET GARDEN
• MUZEUM PERFUM
• EKROPOLIA SADYTÓW

Ale na terenie medyny znajdziecie jeszcze kilka innych wartych uwagi:

ALMORAID KOUBBA

Almoravid Koubba (Koubba Ba’adiyn) to jeden z najstarszych i najcenniejszych zabytków medyny w Marrakeszu, a zarazem jedyna zachowana budowla z czasów dynastii Almorawidów. Została wzniesiona w XII wieku i odkryta ponownie dopiero w latach 40-tych XX wieku, gdy znajdowała się częściowo pod poziomem gruntu. Budowla pełniła funkcję pawilonu ablucyjnego, związanego z rytualnymi obmyciami przed modlitwą. Jej wnętrze zachwyca bogatą dekoracją: misternymi motywami roślinnymi, geometrycznymi wzorami oraz kopułą z charakterystycznymi żebrami, które zapowiadają późniejszą architekturę Almohadów. To rzadki przykład wczesnej architektury islamskiej w Maroku, który pozwala zrozumieć początki Marrakeszu jako miasta cesarskiego.

BIBLIOTEKA

W sercu medyny, w pobliżu Madrasy Ben Joussef, znajduje się Biblioteka Ben Youssef. To jedno z mniej znanych, a jednocześnie niezwykle ważnych miejsc na mapie zabytków miasta. Przez wieki pełniła ona funkcję centrum nauki i edukacji, ściśle związanego z pobliską szkołą koraniczną i meczetem. Biblioteka powstała w XVI wieku i gromadziła cenne manuskrypty, księgi religijne, naukowe i literackie, w tym jedne z najstarszych tekstów w Maroku.

MECZET KASBAH

Meczet Kasbah to jeden z najważniejszych zabytków religijnych medyny w Marrakeszu, położony w historycznej dzielnicy Kasbah, na południe od placu Jemaa el-Fnaa. Został wzniesiony w XII wieku z inicjatywy kalifa Almohadów, Jakuba al-Mansura, jako główny meczet królewskiej dzielnicy. Najbardziej charakterystycznym elementem budowli jest minaret, który uznawany jest za pierwowzór słynnej Kutubijji. Jego prosta, harmonijna forma oraz dekoracyjne pasy i łuki stały się wzorem dla późniejszej architektury Almohadów w Maroku i Andaluzji. Choć wnętrze meczetu nie jest dostępne dla niemuzułmanów, już sam spacer wokół budynku pozwala docenić jego skalę i znaczenie. Dziś to jeden z najlepiej zachowanych przykładów średniowiecznej architektury islamskiej w Marrakeszu.

---

ZACHODNIA MEDYNA – PARKI I ZABYTKI

---

Zachodnia część medyny w Marrakeszu wyróżnia się większą ilością zieleni oraz spokojniejszą atmosferą w porównaniu do zatłoczonych suków w centrum starego miasta. To właśnie tutaj znajdują się jedne z najważniejszych parków i zabytków, które pozwalają na chwilę wytchnienia od intensywnego rytmu medyny.

CYBER PARK

Cyber Park Arsat Moulay Abdeslam to jedno z najbardziej nietypowych miejsc w zachodniej części medyny Marrakeszu, łączące historię, zieleń i nowoczesność. Park powstał na terenie XVIII-wiecznego ogrodu sułtańskiego, który po rewitalizacji stał się ogólnodostępną przestrzenią wypoczynkową.

MECZET KUTUBIJJA

Meczet Kutubijja to jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków Marrakeszu i symbol całej medyny. Został wzniesiony w XII wieku za panowania dynastii Almohadów i od początku pełnił funkcję głównego miejsca modlitwy w mieście. Najbardziej charakterystycznym elementem jest 77-metrowy minaret, widoczny z niemal każdego zakątka medyny. Jego prosta, harmonijna forma i zdobienia w stylu almohadzkim stały się wzorem dla późniejszej architektury islamskiej w Maroku i Andaluzji.

---

BOCIANY

---

Jednym z najbardziej zaskakujących widoków w medynie Marrakeszu są bociany. Ptaki te szczególnie upodobały sobie mury obronne, minarety oraz wysokie budynki, gdzie budują swoje duże, charakterystyczne gniazda. Bociany w Marrakeszu są traktowane z dużym szacunkiem i sympatią. W lokalnej kulturze uznawane są za symbol szczęścia i dobrej energii. Ciekawostką jest fakt, że część gniazd znajduje się na zabytkach liczących setki lat, co tworzy niezwykłe połączenie natury i architektury. Najlepsze miejsca do obserwacji bocianów to okolice murów medyny, Kasby oraz meczetu Kutubijja.

---

NOCLEG W MARRAKESZU

---

My spędziliśmy tydzień stacjonując w starej Medynie w Marrakeszu. Nasz Riad bardzo polecam, ale opisze go w informatorze praktycznym. Jeśli zdecydujecie się rezerwować noclegi w Marrakeszu to polecam skorzystanie ze sprawdzonego przez nas dziesiątki razy portalu Booking.com . Przez link rezerwacja noclegu z rabatem 15% !

Wpisz interesującą Cię datę noclegu i bezpiecznie rezerwuj:

---

MAROKO – PRZEWODNIK PO KRAJU > w przygotowaniu

---

MARRAKESZ I OKOLICA :

• TOUBKAL – 4167 M N.P.M. W 2 DNI >
• ZWIEDZANIE MARRAKESZU : MUZEA, PAŁACE I NEKROPOLIE >
• MEDYNA W MARRAKESZU >
• MARRAKESZ – INFORMATOR PRAKTYCZNY (w przygotowaniu)